Tờ New York Times (NYT) cho hay trong thế giới tài chính, hiếm có sự kiện nào mang tính thử thách sự kiên nhẫn của giới phân tích hơn việc bốn thực thể quyền lực nhất hành tinh đồng loạt tung báo cáo tài chính chỉ trong vài phút.
Mới dây, Amazon, Microsoft, Meta Platforms và Alphabet đã cùng lúc công bố kết quả kinh doanh, tạo nên một cú va chạm nghìn tỷ USD trên thị trường chứng khoán. Điều đáng nói không phải là họ đang lùi bước, mà là họ đang lớn mạnh đến mức khó tin với mức tăng trưởng lợi nhuận tập thể lên tới 60% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thế nhưng, đằng sau sự hào nhoáng đó là một thực tế đầy nghịch lý: Lợi nhuận càng lớn, càng thay đổi mô hình của ngành quảng cáo thì tương lai của họ lại càng trở nên khó định dạng hơn bao giờ hết.
Cỗ máy in tiền từ quảng cáo
Nhìn lại thời điểm tháng 10/2020, nhóm BigTech Thung lũng Silicon này có tổng vốn hóa thị trường khoảng 5.000 tỷ USD. Chỉ sau vài năm, con số này đã tăng hơn gấp đôi lên 11,82 nghìn tỷ USD. Điều gây kinh ngạc nhất đối với các chuyên gia kinh tế là quy mô khổng lồ không hề kìm hãm tốc độ của họ.
Meta ghi nhận doanh thu tăng 33%, trong khi ba cái tên còn lại cũng duy trì mức tăng trưởng quanh ngưỡng 20%. Đây vốn là những con số thường thấy ở các công ty quy mô nhỏ, nhưng lại đang diễn ra ở những tập đoàn có bộ máy cồng kềnh nhất thế giới.
Tuy nhiên, ánh hào quang từ doanh thu không còn là thước đo duy nhất. Năm năm trước, chẳng mấy ai quan tâm đến chi phí vốn (CapEx) của Big Tech. Nhưng hôm nay, từng đồng USD đổ vào các trung tâm dữ liệu AI đều có thể khiến giá cổ phiếu chao đảo.
Meta và Alphabet đã nâng tham vọng đầu tư trong năm nay lên mức kỷ lục, lần lượt là 145 tỷ USD và 190 tỷ USD. Phản ứng của thị trường đầy sự phân hóa: Cổ phiếu Meta giảm nhẹ sau giờ giao dịch, trong khi Alphabet lại chứng kiến sự khởi sắc.
Trong khi giới truyền thông mải mê bàn tán về những viễn cảnh xa xôi của trí tuệ nhân tạo, AI thực tế đã âm thầm trở thành công nhân mẫn cán nhất trong bộ máy kiếm tiền hiện tại. Tại Google, các truy vấn được hỗ trợ bởi AI đã giúp doanh thu quảng cáo tìm kiếm tăng 19%. Microsoft cũng không kém cạnh khi doanh thu liên quan đến AI tăng hơn gấp đôi, chiếm khoảng 10% tổng doanh thu.
Thú vị hơn, AI đang thay đổi hoàn toàn cuộc chơi của các doanh nghiệp nhỏ. DribbleUp – một công ty thiết bị thể thao – là ví dụ điển hình. Thay vì tốn nguồn lực để phân tích nhân khẩu học như trước đây, họ giao phó hoàn toàn việc nhắm mục tiêu cho các công cụ AI của Facebook. Kết quả là doanh số tăng vọt, vượt xa chi phí marketing.
Theo dữ liệu từ đơn vị tư vấn Madison và Wall, doanh số liên quan đến AI trên toàn ngành đã nhảy vọt từ 1 tỷ USD vào năm 2022 lên 35 tỷ USD vào năm ngoái, và dự kiến sẽ đạt mốc 56 tỷ USD trong năm nay.
Luke Stillman, Giám đốc điều hành tại Madison và Wall, nhận định: Google và Meta vốn đã thắng, giờ đây với AI, họ đang bỏ xa các đối thủ còn lại. Trong kỷ nguyên này, lớn hơn không chỉ là tốt hơn một cách tỷ lệ thuận, mà là tốt hơn theo cấp số nhân.
Cuộc cách mạng quảng cáo
Tờ NYT cho hay AI đã thúc đẩy sự bùng nổ quảng cáo kỹ thuật số vì công nghệ này có thể lập tức sàng lọc một lượng lớn thông tin. Nó đang giúp Google và Meta cung cấp cho người dùng nội dung hấp dẫn hơn, điều này làm tăng số lượng quảng cáo mà các công ty có thể hiển thị. Nó đang thu thập những thông tin sâu sắc hơn về sở thích của người dùng, giúp cải thiện khả năng nhắm mục tiêu quảng cáo của các công ty. Và nó đang giảm chi phí quảng cáo, giúp giải phóng tiền cho các chiến dịch lớn hơn.
Ông Wesley ter Haar, giám đốc AI tại Monks, một công ty tiếp thị, cho biết: “Bất kỳ ai gần gũi với lĩnh vực này đều thấy một sự thay đổi thực sự. Công nghệ đã sẵn sàng để thay thế một cách có ý nghĩa những nỗ lực thủ công trong ngành của chúng ta.”
Cũng có những mặt trái. Người tiêu dùng không chỉ thấy nhiều quảng cáo hơn mà còn thấy các quảng cáo được cá nhân hóa hơn, điều này có thể gây lo ngại. Các nhà quảng cáo có ít quyền kiểm soát hơn đối với giao diện của quảng cáo, nơi chúng xuất hiện và hiệu quả của chúng.
Thế nhưng ông Stillman lại cho hay: “Quá trình này mơ hồ hơn, nhưng nhiều tiền hơn đang đổ vào đó vì các nhà quảng cáo và người dùng thấy lợi ích vượt xa những nhược điểm.”
Trong khi các nhà quảng cáo trước đây mua quảng cáo bằng từ khóa hoặc nhân khẩu học theo một quy trình khá đơn giản, thì AI đã bắt đầu tự động hóa những phần đó và các phần khác của chuỗi quảng cáo. Kết quả là một hệ thống đã trở nên dễ sử dụng hơn cho các công ty, ngay cả khi công nghệ đằng sau nó trở nên phức tạp hơn.
Sự thay đổi bắt đầu từ cách AI làm tăng thời gian mọi người dành cho Google và Meta. Vì Gemini, hệ thống AI của Google, đang trả lời nhiều truy vấn tìm kiếm bằng các câu trả lời ngắn gọn và đầy đủ, nên mọi người đang thực hiện nhiều tìm kiếm hơn. Công ty cho biết các truy vấn đã tăng gấp đôi sau hai năm.
Đối với Meta, nơi video đã trở thành nền tảng của hoạt động kinh doanh, công ty cho biết AI đã giúp Facebook tăng thời gian xem của người dùng lên mức hai chữ số và mở rộng phạm vi tiếp cận của các video trên Instagram bằng cách lồng tiếng nội dung sang các ngôn ngữ khác nhau.
Nhưng những đột phá thực sự trong kinh doanh đến từ việc nhắm mục tiêu. Trước đây, một nhà quảng cáo sẽ nói, ví dụ, “Tôi muốn nhắm mục tiêu đến phụ nữ ở New York trong độ tuổi từ 24 đến 35.” Bây giờ thì ngược lại: Meta và Google đang sử dụng AI để đề xuất những khách hàng mà các thương hiệu nên hướng tới.
Năm ngoái, L’Oréal, công ty mỹ phẩm, đã sử dụng các công cụ của Google trong 800 chiến dịch cho 30 thương hiệu tại 23 quốc gia. Họ ghi nhận các công cụ này đã giúp tăng doanh thu cho dòng NYX Professional Makeup của mình.
Krassimir Karamfilov, phó chủ tịch phụ trách sản phẩm của Meta, cho biết: “Điều này chỉ hoạt động nếu các mô hình tốt.”
Dan Taylor, phó chủ tịch phụ trách quảng cáo toàn cầu của Google, cho biết Gemini cũng đang giúp Google phân tích các truy vấn của mọi người và đánh giá các tài liệu tiếp thị của nhà quảng cáo, để công ty có thể phân phối quảng cáo phù hợp nhất trong mọi tìm kiếm. Các quảng cáo không liên quan đã giảm 40%, đây là một sự thay đổi mang lại lợi nhuận cho một doanh nghiệp chỉ được trả tiền khi mọi người nhấp vào quảng cáo.
Các công cụ AI cũng đang tiếp quản các khía cạnh của quy trình sáng tạo và tiếp thị. Google đã giúp có thể thay đổi thông điệp trong quảng cáo theo thời gian thực để chúng thu hút tốt hơn những người đang tìm kiếm trực tuyến.
Hệ thống này, mà Google gọi là “tìm kiếm phản hồi” (responsive search), sẽ tạo và thử nghiệm văn bản quảng cáo trước khi tự động phân phối chiến dịch phù hợp nhất với sở thích tìm kiếm của một người.
Loop, công ty sản xuất nút tai chống ồn cho các buổi hòa nhạc, đã sử dụng các công cụ AI của Google vào năm ngoái để giúp họ mở rộng ra quốc tế. Ông Taylor cho biết hệ thống này đã tự động dịch nội dung quảng cáo mà nhóm tiếp thị của công ty đã phát triển cho các quốc gia không nói tiếng Anh và đặt quảng cáo ở nước ngoài bằng các từ khóa cho các thị trường cụ thể.
Các công ty nhỏ là một trong những đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ các công cụ mới vì họ sử dụng AI để tiết kiệm tiền cho việc tự thiết kế quảng cáo.
Chris Wilhelmi, người đứng đầu toàn cầu về dữ liệu và truyền thông tại Monks, cho biết khách hàng đang tiết kiệm được 30% chi phí cho các chiến dịch. Về mặt nội dung, con số này có thể lên tới 65%. Nhiều người đang tái đầu tư khoản tiết kiệm đó vào việc thử nghiệm và trải nghiệm các chiến lược quảng cáo mới.
Cuộc đua AI
Ở một khía cạnh khác, tờ Financial Times (FT) cho hay càng lún sâu vào cuộc đua AI, kết quả tài chính hiện tại càng trở nên ít ý nghĩa đối với định hướng dài hạn. Mark Zuckerberg (Meta) và Sundar Pichai (Alphabet) đều đang theo đuổi mục tiêu về một trí tuệ nhân tạo vượt xa năng lực con người. Microsoft thì đang xây dựng đế chế đám mây để vận hành thế giới đó, trong khi Amazon thậm chí còn đưa vệ tinh lên quỹ đạo và chứng kiến mảng chip xử lý AI tăng trưởng ở mức ba chữ số.
Một báo cáo từ Goldman Sachs chỉ ra rằng, 3/4 giá trị của chỉ số S&P 500 hiện nay đến từ dòng tiền dự kiến của… 10 năm sau. Với các cổ phiếu tăng trưởng cao, con số này lên tới 84%. Điều này biến thị trường chứng khoán thành một sàn đấu của những niềm tin dài hạn hơn là những bảng cân đối kế toán ngắn hạn.
Tuy nhiên, sự tập trung vào tương lai này lại chính là con dao hai lưỡi. Cuộc đua hiện nay làm cho các câu hỏi dài hạn như ai sẽ thắng trong cuộc chiến AI trở nên quan trọng hơn nhiều so với việc điều gì đã xảy ra với lợi nhuận quý trước.
Trớ trêu thay, điều này không làm cổ phiếu ít biến động hơn.
Goldman Sachs chỉ ra rằng, đối với một công ty công nghệ, chỉ cần thay đổi 1 điểm phần trăm trong tốc độ tăng trưởng dài hạn dự kiến cũng có thể khiến giá trị doanh nghiệp sụt giảm tới 29%. Những chỉ báo mơ hồ về vị thế thống trị hoặc nguy cơ mất đi vị thế đó, giờ đây có sức nặng khủng khiếp hơn bất kỳ báo cáo quý nào.
Có một thực tế là các báo cáo tài chính đang ngày càng khó để đọc vị bản chất thực sự của doanh nghiệp. Trong khi AI giúp việc lập báo cáo trở nên dễ dàng hơn, các nhà đầu tư lại đang phải đối mặt với một khoảng trống thông tin: Họ buộc phải đặt cược vào người thắng cuộc trong dài hạn, dù những manh mối để tìm ra câu trả lời đó đang dần trở nên mờ mịt giữa những con số tăng trưởng khổng lồ nhưng thiếu tính dự báo.
*Nguồn: FT, NYT
Nguồn: GenK