Mỗi tháng, không khó để bắt gặp những người dùng cá nhân tại Việt Nam sẵn sàng quẹt thẻ chi trả 20 USD cho các gói cao cấp của ChatGPT từ OpenAI hay Claude của Anthropic. Với nhiều người, đây đã trở thành khoản chi quen thuộc giống như Netflix hay Spotify: miễn là công việc nhanh hơn, câu trả lời tốt hơn và trải nghiệm đủ “mượt”, họ sẵn sàng trả tiền.
Nhưng cũng từ đây xuất hiện một nghịch lý khá thú vị trong giới công nghệ Việt Nam: người dùng đã quen trả tiền cho trải nghiệm AI, còn nhiều doanh nghiệp lại vẫn đang cố tiết kiệm ở phần quan trọng nhất là hạ tầng dữ liệu phía sau.
“Bây giờ mình vẫn nghĩ rằng phát triển ứng dụng nhanh và rẻ là ứng dụng tốt. Nhưng chúng ta sẵn sàng trả tiền cho ChatGPT hoặc Anthropic để làm tốt việc.”
Theo ông Nguyên, đây là nghịch lý đang xuất hiện ở khá nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Người dùng cuối sẵn sàng trả tiền cho trải nghiệm tốt hơn, nhưng nhiều hệ thống phía sau lại vẫn được xây dựng theo tư duy “tự dựng, tự quản” để tiết kiệm chi phí ban đầu.
Trong bối cảnh AI đang trở thành từ khóa nóng nhất ngành công nghệ, ông cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện vẫn chưa nhìn đúng vai trò của dữ liệu và database trong cuộc đua AI.
“Chúng ta là đất nước có thị trường Cloud Computing phát triển nhanh nhất Đông Nam Á và đứng thứ ba trên thế giới.”
Theo đại diện FPT Smart Cloud, tốc độ tăng trưởng mạnh của cloud tại Việt Nam cho thấy doanh nghiệp trong nước đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số sâu hơn rất nhiều so với trước đây. Tuy nhiên, khi AI bắt đầu được triển khai thực tế thay vì chỉ dừng ở mức thử nghiệm, những giới hạn trong tư duy hạ tầng cũng bắt đầu lộ rõ.
Người dùng sẵn sàng trả tiền cho AI, doanh nghiệp lại thích “nhanh và rẻ”
Sự bùng nổ của Generative AI trong hai năm qua đã thay đổi đáng kể cách nhiều người làm việc. Từ viết nội dung, hỗ trợ lập trình cho đến xử lý dữ liệu hay tìm kiếm thông tin, AI giờ đây không còn là thứ xa vời với người dùng phổ thông.
Điều đáng chú ý là phần lớn người dùng không quan tâm phía sau ChatGPT hay Claude là hệ thống server phức tạp tới đâu. Thứ họ thực sự trả tiền là tốc độ phản hồi, khả năng xử lý tức thời và trải nghiệm ổn định.
Trong khi đó, theo ông Nguyên, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang vận hành hạ tầng dữ liệu theo tư duy “nhanh và rẻ”. Các đội IT tự dựng hệ thống database community, tự vận hành, tự backup và tự xử lý sự cố để tiết kiệm chi phí ban đầu. Ông nhận xét: “Cái chúng ta làm hôm nay sẽ là vấn đề của ngày mai.”
Theo ông, vấn đề của mô hình “tự dựng, tự quản” không nằm ở giai đoạn ban đầu, mà xuất hiện khi hệ thống bắt đầu scale lên quy mô lớn. Những “chi phí ẩn” như downtime, lỗi backup, nghẽn hệ thống hay thiếu nhân sự đủ chuyên môn thường chỉ lộ ra khi doanh nghiệp đã bước vào giai đoạn vận hành thực tế.
“60% khách hàng sẽ không quan tâm đến tính năng sản phẩm của anh chị, mà quan tâm đến trải nghiệm. Nếu ứng dụng của chúng ta chậm, họ sẽ đăng lên mạng xã hội.”
Để mô tả mối quan hệ giữa AI, dữ liệu và cloud, đại diện FPT Smart Cloud đã đưa ra một phép so sánh khá trực quan.
“AI như là động cơ của cái xe chạy. Tuy nhiên đứng đằng sau đó là data, là dữ liệu, là năng lượng, là nhiên liệu của toàn bộ cái xe chạy. Và cái bình chứa của data là database.”
Theo ông Nguyên, nhiều doanh nghiệp hiện chỉ nhìn thấy “phần nổi” là chatbot hay AI assistant, trong khi thứ quyết định khả năng vận hành thật sự lại là lớp dữ liệu phía dưới.
Điều này càng trở nên quan trọng khi dữ liệu hiện đại không còn chỉ là các bảng hàng-cột truyền thống. Hệ thống AI ngày nay phải xử lý log, telemetry, vector embedding, dữ liệu IoT và nhiều dạng dữ liệu phi cấu trúc khác.
“Cuộc sống nó là những thứ như hóa đơn, vận đơn, catalog thế hệ mới. Nó không còn là những thứ vuông vức như cơ sở dữ liệu quan hệ nữa.”
Theo chia sẻ tại sự kiện, khoảng 80% dữ liệu hiện nay là dữ liệu phi cấu trúc mà các hệ thống database truyền thống gặp nhiều hạn chế trong xử lý và mở rộng.
Nhưng trong thời đại AI, database đã trở thành phần quyết định khả năng mở rộng, tốc độ phản hồi cũng như khả năng phân tích dữ liệu theo thời gian thực. Đó cũng là lý do các nền tảng database linh hoạt như MongoDB ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong các hệ thống AI và dữ liệu hiện đại.
Ông cho rằng đây cũng là lúc doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn về các dịch vụ Database as a Service (DBaaS), thay vì tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào mô hình tự vận hành.
Trong bối cảnh Việt Nam bắt đầu siết chặt hơn các quy định về dữ liệu cá nhân, compliance và lưu trữ dữ liệu nội địa, bài toán database cũng không còn chỉ là chuyện chi phí hạ tầng, mà đã trở thành câu chuyện về độ ổn định, tính pháp lý và khả năng tồn tại lâu dài của doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI.
Và có lẽ, đó cũng là thay đổi lớn nhất mà ChatGPT hay Claude đang mang lại cho ngành công nghệ Việt Nam: khiến doanh nghiệp bắt đầu nhìn nghiêm túc hơn vào phần “móng” của toàn bộ hệ thống, nơi dữ liệu, cloud và database mới là những thứ thực sự quyết định ai có thể đi xa trong cuộc đua AI.
Nguồn: GenK