ClickUp, công ty khởi nghiệp làm phần mềm cộng tác do Zeb Evans điều hành, vừa cắt giảm 22% nhân sự nhưng nói đây không phải để tiết kiệm chi phí, mà để chuyển mạnh sang AI và tái phân bổ lợi ích cho người ở lại.
Theo chia sẻ của Zeb Evans trên X, ClickUp – công ty từng được định giá 4 tỷ USD vào năm 2021 – đang bước vào giai đoạn vận hành mới, nơi nhân sự còn lại được kỳ vọng dùng AI để tạo ra hiệu quả cao hơn nhiều so với trước. Ông cho biết phần lớn khoản “tiết kiệm” từ thay đổi này sẽ quay trở lại với nhóm nhân sự tiếp tục làm việc, trong đó có kế hoạch đưa ra các khung lương lên tới hàng triệu USD. Với những trường hợp tạo ra tác động vượt trội nhờ AI, ClickUp sẽ trả lương vượt ngoài các khung trả lương truyền thống.
Một bài viết của Fortune đăng vài ngày trước cho biết ClickUp gần đây đã đưa vào sử dụng khoảng 3.000 tác nhân AI nội bộ, được giao xử lý nhiều đầu việc phức tạp thay cho nhân viên. Thay vì trực tiếp làm từng phần việc như trước, nhân viên được yêu cầu “điều phối” các tác nhân AI và cuối cùng kiểm tra, rà soát kết quả để bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn của công ty.
Trong bài đăng của mình, Zeb Evans mô tả mục tiêu là dùng AI để đẩy ClickUp thành một tổ chức có năng suất gấp 100 lần. ClickUp không phải trường hợp duy nhất đặt cược vào mô hình này, khi nhiều doanh nghiệp đang kỳ vọng các tác nhân AI có thể mang lại mức tăng năng suất lớn.
Tuy vậy, một khảo sát gần đây của Gartner đưa ra góc nhìn thận trọng hơn: khoảng 80% doanh nghiệp đang sử dụng công nghệ tự động hóa mức cao đã cắt giảm việc làm. Dù vậy, nghiên cứu này cũng cho thấy việc giảm nhân sự không nhất thiết chuyển hóa thành lợi ích tài chính rõ rệt. Kết quả đó làm dấy lên lo ngại rằng một số công ty có thể dùng AI chưa được kiểm chứng như một cái cớ để thu hẹp quy mô.
ClickUp khẳng định trường hợp của mình khác. Trả lời TechCrunch qua thư điện tử, Zeb Evans cho biết công ty khởi nghiệp đang nhìn thấy mức tăng năng suất từ các tác nhân AI. ClickUp đo lường hiệu quả này trong nội bộ và chuẩn bị đưa các chỉ số liên quan vào một sản phẩm sắp ra mắt dành cho khách hàng.
Một điểm ClickUp nhấn mạnh là cách đánh giá mức độ sử dụng AI. Thay vì theo dõi nhân viên dựa trên “lượng ký hiệu đầu vào và đầu ra” mà hệ thống AI dùng để tính chi phí, công ty tập trung vào giá trị tạo ra và thời gian tiết kiệm được. Theo Zeb Evans, việc biến chỉ số chi phí thành một “cuộc đua” có thể khiến doanh nghiệp chỉ thấy hóa đơn tăng lên, trong khi chưa chắc tạo thêm giá trị thực.
Zeb Evans cũng đưa ra quan điểm gây tranh luận: người biết tự động hóa công việc bằng AI sẽ luôn có việc làm. Tuy nhiên, ông thừa nhận nếu AI tiếp tục đảm nhận ngày càng nhiều nhiệm vụ, ClickUp về lâu dài sẽ cần ít người hơn, và những vị trí không tự động hóa tốt phần việc của mình có thể bị loại bỏ.
Kịch bản một công ty vận hành với số người tối thiểu nhờ AI vốn đã được bàn luận lâu nay trong giới công nghệ. Bài viết nêu một ví dụ cực đoan: Polsia, công ty khởi nghiệp mới một năm tuổi, tự nhận có thể xử lý toàn bộ vận hành phần mềm cho người kinh doanh một mình, và doanh nghiệp này chỉ do một người điều hành – nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Ben Broca. Mô hình đó được cho là đang được nhà đầu tư hưởng ứng, khi Polsia vừa huy động 30 triệu USD với mức định giá 250 triệu USD.
Nguồn: GenK