Những mẫu xe có giá niêm yết thấp và liên tục được giảm giá để giành thị phần đang mất giá nhanh bất thường trên thị trường xe cũ. Theo dữ liệu của Deutsche Automobil Treuhand, đơn vị định giá xe lâu đời của Đức được Carscoops dẫn lại trong tháng 5/2026, xe điện và xe lai sạc điện Trung Quốc tại thị trường này đang mất giá nhanh gấp đôi mức trung bình của ngành, và tốc độ đó còn đang tăng. Một chiếc mua khoảng 35.000 euro cách đây 36 tháng hiện thường bán lại không nổi một nửa số đó.
Mức trượt giá này đang dội thẳng vào nhóm người mua sớm tại Đức, Pháp và Anh, những người nhận lại giá trị bán lại thấp hơn nhiều so với tính toán ban đầu khi muốn đổi xe. Nó cũng là mối lo của các công ty cho thuê xe, vốn phải dự báo chính xác giá trị còn lại của một chiếc xe sau vài năm để tính giá hợp đồng, bởi giá trị còn lại tụt nhanh hơn dự kiến sẽ ăn thẳng vào lợi nhuận của họ.
Con số của DAT chạm vào khoản chi phí lớn nhất nhưng ít lộ nhất khi sở hữu một chiếc xe trong vài năm đầu, đó là mất giá. Một chiếc xe mới thông thường mất khoảng 20% giá trị trong năm đầu và khoảng 55% sau năm năm, theo Kelley Blue Book, đây là số liệu của thị trường Mỹ nhưng phản ánh một đường cong khấu hao mang tính phổ quát. Khi tốc độ mất giá tăng gấp đôi, đường cong đó dốc hơn hẳn, và phần tiết kiệm vài chục triệu lúc mua một mẫu xe rẻ hơn xe Nhật hay xe Hàn cùng phân khúc có thể bị xóa sạch rồi vượt qua vào ngày đem xe đi bán. Phép tính lúc ký hợp đồng vì thế chưa phải phép tính cuối cùng.
Quy luật tương tự xuất hiện ở Australia, một thị trường gần như không dựng hàng rào thuế với xe Trung Quốc. Theo số liệu từ công ty đấu giá xe lớn nhất nước này, sau hai năm sử dụng mẫu MG4 chỉ giữ khoảng 50% giá mua mới dù số kilômét trung bình chỉ quanh 14.103 km, còn BYD Atto 3 của hãng xe điện lớn nhất thế giới giữ khoảng 54%. Cùng giai đoạn, các mẫu bán tải và xe gầm cao chạy dầu của Toyota và Ford giữ trên 85% giá trị. Một phân tích định giá khác tại Australia ghi nhận có những mẫu do Trung Quốc sản xuất rớt hơn 40% giá trị chỉ sau hơn một năm. Một số mẫu cầu cao vẫn giữ giá khá, song bức tranh tổng thể từ các nhà định giá và nhà đấu giá đều chỉ về cùng một hướng.
Điểm đáng chú ý là hiện tượng này xuất hiện cả ở nơi có hàng rào thuế như Đức và Anh lẫn nơi gần như không có như Australia, cho thấy nguyên nhân nằm ở mô hình sản phẩm và cách bán hàng chứ không phải ở chính sách thương mại. Tại Anh, mẫu Jaecoo 7 của Trung Quốc lần đầu vươn lên dẫn đầu doanh số nhờ các đợt giảm giá mạnh chạy theo chỉ tiêu xe điện, nhưng chính việc xe mới được giảm sâu lại khiến những chiếc gần như mới của cùng dòng trở nên đắt một cách vô lý, kéo giá xe cũ xuống theo, theo Carscoops.
Cơ chế đằng sau tốc độ mất giá này bắt nguồn từ chính mô hình đang tạo ra mức giá rẻ. Khi một mẫu xe mới liên tục được cắt giá để giành thị phần, giá tham chiếu của chính mẫu đó trên thị trường xe cũ bị kéo xuống theo từng đợt. Vòng đời sản phẩm ngắn cũng góp phần, khi nhiều thương hiệu cập nhật mẫu nhanh tới mức một chiếc xe đang là công nghệ mới nhất có thể trở nên lạc hậu chỉ sau vài tháng. Người mua xe cũ thường cộng thêm một khoản trừ hao cho rủi ro về phụ tùng, bảo hành và mạng lưới dịch vụ dài hạn của một thương hiệu còn non tuổi tại thị trường của họ. Ba yếu tố này cùng kéo giá trị bán lại đi xuống nhanh hơn mặt bằng.
Mất giá là một khoản chi phí bằng tiền thật, chỉ khác ở chỗ nó không nằm trên hóa đơn lúc mua mà hiện ra vào ngày bán, và với xe mất giá gấp đôi thì khoản đó lớn gấp đôi. Phép tính nặng thêm khi chiếc xe được mua bằng một khoản vay siêu dài, vốn đang phổ biến với các gói bảy tới tám năm. Theo giới phân tích được Reuters dẫn lại, các gói vay kéo dài làm tăng tổng chi phí sở hữu và kéo dài thời gian người mua chịu rủi ro mất giá, và khi giá trị xe rớt nhanh hơn tốc độ trả nợ thì người mua còn nợ ngân hàng nhiều hơn số tiền bán được chiếc xe. Cộng cả giá mua lẫn giá trị còn lại khi bán, tổng chi phí sở hữu một chiếc xe rẻ mất giá nhanh có thể cao hơn một chiếc đắt hơn lúc mua nhưng giữ giá tốt.
Phần giá trị mà một chiếc xe giữ lại được quyết định từ trước ngày chủ xe rao bán, bởi mức độ tin cậy và cam kết dài hạn mà thương hiệu gây dựng tại thị trường đó. Trong một phân khúc mà giá xe mới liên tục bị cắt và mẫu mới ra dồn dập, bản án về giá trị bán lại thường đến sớm và lấy đi phần lớn những gì tem giá ban đầu giúp tiết kiệm. Với một thị trường đã quen với các đợt giảm giá mạnh ở nhiều mẫu xe giá rẻ, giá trị bán lại là một dòng đáng được đưa vào phép tính ngay từ đầu thay vì để dành cho ngày đem xe đi bán.
Nguồn: GenK