TIN MỚI
177 chung cư cũ xuống cấp nghiêm trọng
Trong tiến trình phát triển đô thị, hệ thống chung cư cũ tại Hải Phòng từng đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người dân. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ sử dụng, phần lớn các công trình này đã xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu về an toàn và chất lượng sống.
Theo kết quả rà soát, Hải Phòng hiện có 177 chung cư cũ, chủ yếu được xây dựng trong giai đoạn 1960 – 1985. Đáng chú ý, có 66 tòa nhà xếp loại cấp D (mức nguy hiểm cao nhất); 58 tòa nhà cấp C và 7 tòa cấp B (hư hỏng ở nhiều bộ phận kết cấu, đòi hỏi phải sửa chữa, gia cường). Ngoài ra, còn 46 chung cư chưa được kiểm định chất lượng, song qua kiểm tra thực tế đều có dấu hiệu xuống cấp, cần sớm đánh giá để đảm bảo an toàn.
Về quy mô, đa số các chung cư cũ chỉ cao từ 2 đến 5 tầng, không có thang máy. Các căn hộ có diện tích nhỏ, phổ biến từ 15 – 30m², thiết kế theo tiêu chuẩn cũ, thiếu khép kín, nhiều hộ phải sử dụng chung khu vực bếp và nhà vệ sinh. Điều kiện sinh hoạt vì vậy gặp nhiều bất tiện, không còn phù hợp với nhu cầu sống hiện nay.
Đáng lo ngại hơn, tình trạng cơi nới, lấn chiếm không gian diễn ra phổ biến. Nhiều hộ dân tự ý lắp đặt “chuồng cọp”, lồng sắt để mở rộng diện tích sử dụng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
Bà Lương Thị Trọng (78 tuổi, trú tại số nhà 43, chung cư 5 tầng Tôn Đức Thắng, phường An Biên) cho biết, căn hộ rộng khoảng 20m², gồm cả bếp và phòng ngủ, là nơi sinh hoạt của 4 thành viên trong gia đình bà suốt 35 năm qua. Khu vệ sinh diện tích nhỏ hẹp, phải dùng chung cho 3 hộ trong cùng dãy, gây nhiều bất tiện. Các căn hộ đều trong tình trạng dột nát.
Khu chung cư 5 tầng Tôn Đức Thắng (phường An Biên, TP Hải Phòng) được xây dựng từ năm 1960, xuống cấp trầm trọng. Ảnh: PT
“Mỗi khi trời mưa, nước ngấm qua cột trụ, trần nhà, tường rồi nhỏ giọt xuống dưới. Nhiều đoạn tường bong tróc, loang lổ, lộ cả cốt thép đã bị ô xy hóa, rất nguy hiểm. Chúng tôi luôn mong mỏi được di dời đến nơi ở mới an toàn, ổn định hơn” – bà Trọng chia sẻ.
Mong ước của gia đình bà Trọng cũng là mong ước của hàng nghìn hộ gia đình sống trong các chung cư cũ, xuống cấp hiện nay. Trước thực trạng đó, TP Hải Phòng xác định việc di dời người dân ra khỏi các chung cư cũ là nhiệm vụ cấp bách.
Tái thiết không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại
Tháng 4/2022, HĐND TP Hải Phòng ban hành Nghị quyết 04 về xây dựng nhà ở xã hội (NOXH) kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sống tại các chung cư cũ. Mục tiêu giải quyết cơ bản chỗ ở cho khoảng 5.700 hộ dân ở các chung cư cũ xuống cấp không thể sửa chữa tại các phường: Ngô Quyền, Gia Viên, An Biên, Lê Chân, Kiến An, Phù Liễn và Đồ Sơn.
Hiện trạng xuống cấp của chung cư U21, U22 Lam Sơn (phường An Biên), hai trong số 177 chung cư cũ của TP Hải Phòng.Ảnh: PT
Thành phố đã và đang triển khai hàng loạt dự án NOXH để tạo quỹ nhà tái định cư, như: dự án ngõ 75 Lý Thánh Tông (Đồ Sơn); Tổng kho 3 Lạc Viên (Ngô Quyền); NOXH tại khu đô thị Cầu Rào 2 (Lê Chân); NOXH thuộc dự án khu đô thị mới Đồng Hòa (Kiến An)… Các địa phương cũng được giao nhiệm vụ lập chủ trương đầu tư các dự án sử dụng quỹ đất tại các chung cư cũ.
Theo Sở Xây dựng TP Hải Phòng, thực hiện Nghị quyết 04 đã đánh dấu bước tư duy mới từ quản lý từ bao cấp về nhà ở sang xã hội hóa và hỗ trợ tạo lập quyền sở hữu. Bước đầu, có hàng trăm hộ dân đã đăng ký mua, thuê mua tại các dự án NOXH trên địa bàn.
Tuy nhiên, trên thực tiễn triển khai nhiều dự án NOXH phục vụ tái định cư và dự án đầu tư công xây dựng công trình tại khu chung cư cũ chưa đạt yêu cầu đề ra. Thành phố cũng chưa có phương án tái định cư đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất ở, nhà ở nhưng không đủ điều kiện về tài chính khi mua NOXH. Bên cạnh đó, sau sáp nhập, toàn thành phố có 177 tòa chung cư cũ (tăng thêm 29 chung cư khu vực phía Tây và bổ sung theo kết quả rà soát, kiểm tra của địa phương), liên quan khoảng 7.000 hộ dân.
Trong giai đoạn 2026 – 2028, thành phố ưu tiên di dời cư dân tại 66 tòa nhà cấp D và xử lý khoảng 190 căn hộ cấp B, C hư hỏng nặng. Giai đoạn 2028 – 2030, thành phố tiếp tục di dời 65 tòa cấp B, C và 46 công trình chưa kiểm định. Trước mắt, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành tháo dỡ 37 chung cư nguy hiểm tại các khu Đồng Quốc Bình, Vạn Mỹ, Bình Minh trước tháng 6/2026.
Không chỉ dừng lại ở việc di dời, kế hoạch của Hải Phòng còn hướng đến tái thiết không gian đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại. Sau khi các chung cư cũ được tháo dỡ, quỹ đất sẽ được sử dụng linh hoạt để bổ sung các công trình hạ tầng xã hội còn thiếu tại khu vực nội đô. Một số khu vực dự kiến xây dựng trường học, công viên, cây xanh và bãi đỗ xe, góp phần cải thiện môi trường sống và giảm áp lực hạ tầng đô thị.
Định hướng này cho thấy sự chuyển đổi trong tư duy phát triển đô thị của Hải Phòng, từ việc tận dụng quỹ đất để xây dựng nhà ở đơn thuần sang việc chú trọng phát triển không gian sống chất lượng, hài hòa giữa nhà ở và các tiện ích công cộng. Đây cũng là cơ sở để từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo diện mạo đô thị hiện đại hơn trong tương lai.
(Còn nữa)
Theo: Cafef