Kể từ khi giao diện Xbox Full Screen Experience (thường được gọi tắt là XFSE) chính thức ra mắt, giới công nghệ đã bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng ứng dụng mở rộng của nó. Nếu nhìn lại quá khứ, chúng ta từng có Windows Media Center, một giải pháp biến chiếc máy tính cá nhân thành một trình phát đa phương tiện tập trung vào trải nghiệm TV, được thiết kế cho giải trí phòng khách thay vì bàn làm việc. Dù tính năng này đã bị khai tử khoảng mười năm trước, nhưng tinh thần của nó dường như đang trỗi dậy mạnh mẽ.
Thực tế cho thấy Xbox Full Screen Experience đang nỗ lực tái hiện lại trải nghiệm đó. Windows 11 đang dần trở nên thân thiện hơn, cho phép người dùng truy cập chủ yếu thông qua tay cầm. Hệ thống hỗ trợ đa nhiệm dễ dàng, truy cập ứng dụng đơn giản và mang lại trải nghiệm người dùng mượt mà hơn đối với game cũng như dịch vụ giải trí.
Tại thời điểm hiện tại, khu vực ứng dụng của XFSE vẫn còn khá sơ sài. Người dùng chưa thể thêm hoặc kiểm soát các thành phần bổ sung theo ý muốn mà buộc phải chấp nhận những gì Xbox định nghĩa là một ứng dụng. Tuy nhiên, hạn chế này có lẽ sẽ sớm được gỡ bỏ. Trong tương lai, khả năng bỏ qua giao diện Windows 11 desktop truyền thống để truy cập nhanh vào các dịch vụ như Netflix hay bất kỳ ứng dụng web nào ngay trong giao diện Xbox FSE là điều hoàn toàn khả thi. Đặc biệt là khi số lượng ứng dụng web trên Microsoft Store đang ngày càng phong phú.
Từ nền tảng này, nếu XFSE về cơ bản là một ứng dụng toàn màn hình chạy trên nền Windows đầy đủ, có khả năng vô hiệu hóa các thành phần không cần thiết và tối ưu hóa trải nghiệm cho các thiết bị cầm tay như ROG Ally, thì liệu mô hình này có thể áp dụng cho điện thoại?
Một giao diện Start Menu Full Screen Experience hoạt động như launcher trên smartphone, hay bảng điều khiển widget của Windows 11 được mở rộng và cải tiến hoàn toàn cho màn hình nhỏ, thậm chí là một trải nghiệm Windows 11 Phone thực thụ, là những kịch bản hoàn toàn có cơ sở.
Windows on Arm: Chìa khóa công nghệ đã sẵn sàng
Mặc dù dòng sản phẩm Copilot PC của Microsoft chưa thực sự tạo nên cơn sốt toàn cầu, nhưng trong bối cảnh Intel đang gặp nhiều khó khăn, tương lai của Windows dường như đang nghiêng về phía kiến trúc Arm. Microsoft đã nỗ lực không ngừng nghỉ trong vài năm qua để cải thiện lớp biên dịch (translation layer) cho Windows trên nền tảng Arm, và những nỗ lực đó đang bắt đầu hái quả ngọt.
Windows on Arm hiện tại đã vượt xa so với khởi đầu chậm chạp của nó. Các dòng chip mới từ Qualcomm, đặc biệt là Snapdragon X Elite, đã nâng cao đáng kể sức mạnh của nền tảng này. Tỷ lệ chấp nhận đang tăng lên, với một số ước tính cho thấy laptop chạy chip Arm có thể chiếm tới 12% thị phần. Dù chưa phải là con số khổng lồ, nhưng đó là một tín hiệu dịch chuyển tích cực.
Nút thắt lớn nhất đối với các thiết bị Windows on Arm trước đây xoay quanh chi phí tài nguyên cho lớp biên dịch.
Tuy nhiên, với sự gia tăng hỗ trợ ứng dụng gốc (native app), trình giả lập Windows 11 Prism được cải tiến và khả năng hỗ trợ chơi game trên Arm ngày càng cải thiện, Windows on Arm đã trở thành một giải pháp thay thế cực kỳ khả thi.
Mặc dù những tiến bộ này chủ yếu diễn ra trên laptop, nhưng khoảng cách giữa laptop và smartphone về mặt phần cứng không quá lớn. Việc đưa Windows lên điện thoại sẽ không đòi hỏi khối lượng công việc khổng lồ vì các laptop chạy Windows on Arm hiện nay đã chia sẻ nhiều đặc điểm phần cứng tương đồng.
Giải quyết bài toán kho ứng dụng
Một trong những vấn đề lớn nhất khiến Windows Phone thất bại trong quá khứ là sự thiếu hụt ứng dụng. Tuy nhiên, vào năm 2025, vấn đề này dường như không còn quá nghiêm trọng. Các ứng dụng web đã trở thành những lựa chọn mạnh mẽ. Thậm chí, một hệ sinh thái ít tiếng ồn hơn, ít các thuật toán từ iOS hay Android hơn lại có thể trở thành điểm thu hút. Đây có thể là một thiết bị tập trung vào các trường hợp sử dụng cụ thể: một chiếc PC nằm gọn trong túi quần thay vì một cỗ máy chỉ dùng để lướt mạng xã hội. Tất nhiên, nếu người dùng vẫn cần, các ứng dụng như TikTok hay Instagram vẫn có sẵn trên Microsoft Store.
Microsoft từng đi trước thời đại với tính năng Continuum trên Windows 10 Mobile, hiện nay vẫn tồn tại dưới dạng Samsung DeX. Continuum cho phép kết nối điện thoại với màn hình, chuột và bàn phím để có trải nghiệm giống PC. Tuy nhiên, Samsung DeX vẫn dựa trên Android, và dù hoạt động ổn, nó không thể so sánh với sức mạnh của một chiếc PC chạy Windows on Arm thực thụ.
Hãy tưởng tượng hàng ngàn trò chơi, các ứng dụng PC gốc đầy đủ như Adobe Creative Cloud, Edge, Chrome, Teams, Spotify, và thậm chí các phần mềm chuyên nghiệp như Blender hay Visual Studio Code nằm ngay trong túi quần.
