Quyết định mua ô tô thường được đưa ra sau nhiều tuần tìm hiểu: lướt web, đọc review, so sánh phân khúc. Nhưng phần lớn công sức đó tập trung vào giai đoạn trước khi xe lăn bánh, khi một người mua tập trung vào tìm hiểu giá bán, hình thức vay trả và những “option” hiện hữu trên xe. Những gì xảy ra sau một thời gian sử dụng, hay sau những mốc bảo dưỡng lớn thì thường ít được tính đến.
Anh Tô Thế Tùng, giám đốc xưởng kỹ thuật Real Car, chuyên tiếp nhận những trường hợp xe đã “trải đời”, không còn đủ điều kiện hưởng bảo hành. Xưởng của anh là điểm đến của xe điện hết bảo hành hoặc bị hãng từ chối trên toàn miền Bắc, những chiếc xe đã chạy từ 160.000 km đến gần 400.000 km.
Từ vị trí đó, anh nhìn thấy rõ những gì bị bỏ sót trong quá trình mua xe.
Ba câu hỏi mà người mua xe hay quên
Khi được hỏi về lời khuyên cho người đang chọn xe, anh Tùng không đề xuất một dòng xe cụ thể. Thay vào đó, anh đưa ra ba tiêu chí mà anh cho là nền tảng của quyết định mua xe đúng đắn: chi phí vận hành có thấp không, có nhiều nơi sửa chữa không, và phụ tùng có rẻ không.
Ba câu hỏi này tưởng đơn giản nhưng lại thường xuyên bị bỏ qua. Người mua xe dễ dàng so sánh màu sắc và cấu hình, nhưng hiếm khi gọi điện hỏi xưởng sửa chữa gần nhà liệu họ có thể bảo dưỡng và sửa chữa được xe mình định mua hay không. Và ít ai biết rằng thay một cái đèn pha của một số dòng xe Trung Quốc tầm trung giá khoảng hơn 700 triệu đồng có thể tiêu tốn mấy chục triệu đồng mỗi cái.
Phụ tùng rẻ là lợi thế thực, không phải lợi thế ảo
Anh Tùng đặt ví dụ cụ thể từ dòng xe điện VinFast, thương hiệu mà xưởng anh sửa nhiều nhất. Làm toàn bộ hệ thống gầm cho một chiếc VF5 ở mốc khoảng 210.000 km, bao gồm bi, thước lái và má phanh, chưa đến 10 triệu đồng. Sửa pin VF5 tại xưởng chỉ mất hơn chục triệu đồng. Ví dụ như xe của VinFast bây giờ, phụ tùng của họ rất rẻ, anh nói.
Ngược lại, với những xe phải đặt phụ tùng từ nước ngoài về do chưa có mạng lưới dịch vụ tại Việt Nam, người dùng không chỉ trả nhiều tiền hơn mà còn phải đợi lâu hơn. Xe nằm xưởng chờ phụ tùng cũng là một loại chi phí, dù không xuất hiện trên bất kỳ bảng so sánh nào.
Bỏ bảo dưỡng sau khi hết bảo hành: sai lầm phổ biến nhất
Anh Tùng chỉ ra một thói quen mà ông gặp lặp đi lặp lại ở hầu hết chủ xe đến xưởng: ngừng bảo dưỡng sau khi xe hết bảo hành.
Đến lúc hỏng rồi mới đi kiểm tra, anh nói. Đây là nguyên nhân chính của phần lớn các ca sửa chữa lớn tại xưởng Real Car. Không phải xe điện kém bền, mà là xe không được chăm sóc đúng cách sau khi không còn được hãng nhắc nhở.
Ý nghĩa của lịch bảo dưỡng định kỳ, theo anh Tùng, không phải là hình thức. Đó là để phát hiện sớm những bộ phận chớm có vấn đề và can thiệp trước khi hỏng hóc lan rộng. Chăm sóc định kỳ cho xe hôm nay là tiết kiệm chi phí sửa chữa tương lai.
Mua xe là quyết định tài chính dài hạn, nhưng phần lớn thông tin người mua thu thập lại chỉ phục vụ giai đoạn ngắn hạn nhất. Chi phí vận hành, mạng lưới sửa chữa, giá phụ tùng sau bảo hành là những yếu tố sẽ theo xe đến tận cuối vòng đời, nhưng lại ít khi xuất hiện trong các bài so sánh xe phổ biến.
Trước khi ký hợp đồng, có lẽ đáng để dành thêm vài phút cho đúng ba câu hỏi mà anh Tùng đề xuất. Không phải vì câu trả lời sẽ thay đổi quyết định, mà vì biết câu trả lời sẽ giúp người mua không bị bất ngờ sau này.
