TIN MỚI
Thời gian gần đây, nhiều tuyến phố Hà Nội như Tràng Tiền, Tràng Thi, Quang Trung, Nguyễn Trãi, Võ Chí Công… bị quây tôn, đào xới để phục vụ các dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước. Việc thi công kéo dài khiến mặt đường bị thu hẹp, giao thông ùn ứ, bụi bẩn, tiếng ồn bủa vây, không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân mà còn làm ảnh hưởng tới hình ảnh Thủ đô trong mắt du khách.
Thực tế này khiến dư luận đặt dấu hỏi về công tác quy hoạch và triển khai hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Một đoạn vỉa hè trung tâm Hà Nội bị chiếm dụng bởi công trình thi công hệ thống thoát nước, người đi bộ phải len lỏi qua lối đi chật hẹp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Trả lời phóng viên Báo Điện tử VTC News, PGS.TS Hồ Anh Cương – giảng viên cao cấp Khoa Công trình, Trường Đại học Giao thông Vận tải đã chỉ ra các nguyên nhân cũng như những bất cập trong công tác quy hoạch và tổ chức thi công hiện nay.
Quy hoạch đi trước, hạ tầng vẫn ở phía sau
Theo PGS.TS Hồ Anh Cương, việc đào đường để thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật như thoát nước, cấp nước hay viễn thông không phải là yếu tố phá vỡ quy hoạch đô thị như nhiều người lo ngại. Ông cho biết trong cấu trúc quy hoạch, các hệ thống này vốn được thiết kế đi cùng và bám theo mạng lưới giao thông.
“Trong quy hoạch đô thị luôn có nhiều lớp quy hoạch khác nhau như giao thông, cấp thoát nước, điện, viễn thông, cây xanh… và tất cả đều bám theo hệ thống đường. Vì vậy việc đào đường để làm các hạng mục này về bản chất không làm phá vỡ quy hoạch, mà là triển khai các phần việc đã nằm trong quy hoạch đó”, ông Cương nói.
Giao thông ùn tắc kéo dài trên tuyến đường Nguyễn Trãi, áp lực hạ tầng gia tăng trong bối cảnh nhiều công trình thi công đồng thời.
Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, vấn đề nằm ở chỗ việc triển khai các hạng mục này không được thực hiện đồng bộ ngay từ đầu. Nhiều hệ thống đã có trong quy hoạch từ trước nhưng chưa thể làm do thiếu vốn, vướng giải phóng mặt bằng hoặc điều kiện kỹ thuật, đến khi có điều kiện mới triển khai bổ sung.
“Đáng lẽ các hạng mục như thoát nước phải được làm đồng thời với xây dựng đường. Nhưng thực tế có những phần đã có trong quy hoạch từ lâu mà chưa làm được, đến khi có tiền hoặc đủ điều kiện thì phải làm bổ sung. Chính vì vậy mới dẫn đến câu chuyện đào lên rồi lại lấp xuống”, PGS Cương phân tích.
Bên cạnh đó, cũng có những trường hợp phát sinh từ thực tế khi quy hoạch ban đầu chưa bao quát hết nhu cầu. Một số khu vực thường xuyên ngập úng buộc phải bổ sung hệ thống thoát nước mới, kéo theo việc tiếp tục đào đường để thi công.
Có những chỗ trong quy hoạch trước đây không có hệ thống thoát nước phù hợp, nhưng thực tế lại ngập nhiều nên buộc phải bổ sung. Dù là đã có quy hoạch hay bổ sung quy hoạch thì khi triển khai cũng đều phải đào đường, đây là điều gần như không thể tránh khỏi.
Lý giải việc nhiều công trình được thi công ngay dưới lòng đường thay vì vỉa hè, PGS.TS Hồ Anh Cương cho biết nguyên tắc là bố trí hạ tầng kỹ thuật dưới vỉa hè, nhưng điều kiện thực tế tại Hà Nội khiến phương án này khó thực hiện.
“Về lý thuyết là làm ở vỉa hè, nhưng thực tế vỉa hè rất chật, có cây xanh, cột điện, lại sát nhà dân nên rất khó đưa máy móc vào thi công, thậm chí có nguy cơ sụt lún ảnh hưởng công trình. Vì vậy nhà thầu thường chọn phương án đào dưới lòng đường để đảm bảo an toàn”, ông nói.
Ngoài ra, nhiều tuyến đường sau khi mở rộng cũng khiến hệ thống hạ tầng cũ bị dịch chuyển vào lòng đường, làm cho việc cải tạo trở nên phức tạp hơn.
“Có những hố thu nước nằm giữa đường hiện nay thực chất là do trước đây nó nằm trên vỉa hè cũ. Khi mở rộng đường thì vị trí này bị thay đổi, nên bây giờ người dân thấy nằm giữa đường”, vị chuyên gia dẫn chứng.
Bài toán quản lý đô thị
Theo PGS.TS Hồ Anh Cương, việc thi công kéo dài trên nhiều tuyến phố đang gây ra những tác động rõ rệt đến đời sống đô thị, không chỉ dừng lại ở câu chuyện giao thông.
“Ảnh hưởng là rất lớn. Trước hết là tắc đường, sau đó là bụi, tiếng ồn, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Ở những tuyến đường chật hẹp còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Tắc đường kéo theo rất nhiều hệ quả liên quan đến môi trường, kinh tế và đời sống”, ông nhận định.
pgs-ho-anh-cuong (1).jpgPGS.TS Hồ Anh Cương
Không chỉ vậy, tình trạng này còn ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, làm gia tăng chi phí xã hội và tác động tiêu cực đến mỹ quan đô thị.
Dù gây ra nhiều bất tiện, vị chuyên gia nhấn mạnh việc nâng cấp hệ thống thoát nước là yêu cầu bắt buộc, đặc biệt trong bối cảnh Hà Nội thường xuyên xảy ra ngập úng.
“ Nước là kẻ thù số một của đường giao thông. Trong thí nghiệm, vật liệu chỉ được phép ngâm nước khoảng 24 giờ, nhưng thực tế có những nơi ngập 2 – 3 ngày, thậm chí lâu hơn, thì kết cấu đường sẽ bị hỏng rất nhanh. Vì vậy, làm hệ thống thoát nước không chỉ để chống ngập mà còn để bảo vệ hạ tầng giao thông”, PGS.TS Cương phân tích.
Từ kinh nghiệm quốc tế, PGS.TS Hồ Anh Cương cho biết ở nhiều nước, quy hoạch được thực hiện bài bản và quản lý chặt chẽ nên hạn chế tối đa việc phải đào đường bổ sung.
“ Ở nước ngoài, họ tính toán rất kỹ từ đầu, từ quy mô dân số đến hệ thống hạ tầng. Giao thông luôn đi trước một bước, làm xong hạ tầng rồi mới phát triển nhà ở, nên ít khi phải đào lên làm lại. Họ thi công rất nhanh và sạch, có hệ thống hút bụi, xử lý chất thải, làm xong là trả lại mặt bằng gần như nguyên trạng” , ông nói.
Công tác thi công tại một đoạn đường ở TP Rennes (Pháp) được tổ chức theo quy trình khép kín, nhanh, gọn và đảm bảo vệ sinh môi trường, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến giao thông và đời sống người dân. (Ảnh: NVCC)
Theo vị chuyên gia, một trong những nguyên nhân sâu xa là công tác quản lý quy hoạch còn nhiều bất cập, từ việc điều chỉnh quy hoạch nhiều lần đến tình trạng phát triển dân cư vượt quá dự tính ban đầu.
“Quy hoạch ban đầu chỉ tính cho một quy mô dân số nhất định, nhưng thực tế phát triển vượt xa, khiến hạ tầng không đáp ứng được. Khi đó buộc phải nâng cấp, cải tạo, và lại dẫn đến việc đào đường” , ông Cương cho biết.
Về giải pháp, ông cho rằng cần nâng cao chất lượng quy hoạch, đảm bảo tính đồng bộ và siết chặt quản lý trong quá trình triển khai.
“Trong lý thuyết, quy trình của mình rất đầy đủ, không thiếu. Vấn đề là khâu thực hiện chưa nghiêm, nếu làm đúng từ đầu và tổ chức thi công tốt thì hoàn toàn có thể giảm được những tác động tiêu cực hiện nay”, PGS.TS Hồ Anh Cương nhấn mạnh.
Theo: Cafef