Tờ New York Times (NYT) cho hay quyết định bước vào phòng gym của giáo sư Sebastian Langdell thuộc trường đại học Baylor University không bắt đầu từ mong muốn sở hữu thân hình sáu múi hay lập kỷ lục nâng tạ.
Động lực đến từ sự ra đi đột ngột của một người bạn, khiến ông muốn có một cơ thể đủ khỏe để chăm lo cho gia đình và tiếp tục công việc sáng tạo.
Thế nhưng, chỉ sau một thời gian tập luyện, ông nhận ra việc rèn luyện thể chất của đàn ông ngày nay dường như luôn gắn với một cuộc cạnh tranh vô hình.
Muốn khỏe hơn đồng nghĩa phải mạnh hơn. Muốn tập tốt hơn đồng nghĩa phải tối ưu mọi chỉ số của cơ thể.
Để tìm hiểu nhiều hơn, ông bắt đầu nghe các podcast về thể hình, nơi thường được gọi là bro sphere, thế giới xoay quanh cơ bắp, sức mạnh và hiệu suất.
Ở đó, hầu như cuộc trò chuyện nào cũng xoay quanh lượng protein cần nạp mỗi ngày, việc có nên nhịn ăn gián đoạn, cách tối ưu giấc ngủ, tỷ lệ giữa tập tạ và cardio, số buổi đến phòng gym hay các loại thực phẩm bổ sung.
Những chủ đề ấy đều hữu ích, nhưng càng nghe, ông càng cảm thấy có điều gì đó thiếu vắng.
Là người nghiên cứu văn học trung đại, ông nhớ đến Sir Gawain và Hiệp sĩ Xanh, tác phẩm kể về một hiệp sĩ khổng lồ sở hữu sức mạnh áp đảo nhưng cuối cùng lại không chiến thắng nhờ cơ bắp.
Sau khi Gawain chém đứt đầu đối thủ, Hiệp sĩ Xanh vẫn bình thản đứng dậy, biến câu chuyện từ cuộc đấu sức thành hành trình thử thách về đạo đức, lòng trung thực và nhân cách.
Điều đó khiến ông nhận ra một nghịch lý. Nhiều nội dung fitness hiện đại cũng đang đặt sức mạnh thể chất lên vị trí trung tâm, trong khi những giá trị khiến con người thực sự khỏe mạnh lại ít được nhắc đến.
Các influencer liên tục nói về việc tăng cơ, tối ưu cơ thể và vượt qua giới hạn của bản thân. Nhưng càng nghe, ông càng cảm thấy hình mẫu người đàn ông khỏe mạnh đang bị thu hẹp vào những con số trên thanh tạ hay lượng protein trong mỗi bữa ăn, thay vì khả năng sống tốt hơn, làm việc tốt hơn và đồng hành lâu hơn với những người mình yêu quý.
Đi tìm một hình mẫu khác
Càng nghe nhiều podcast về thể hình, vị giảng viên càng nhận ra một điểm chung ở những gương mặt có sức ảnh hưởng trong cộng đồng fitness.
Họ sở hữu thân hình ấn tượng, luôn nói về việc vượt qua giới hạn và tối ưu hóa cơ thể, nhưng gần như không có chỗ cho sự mong manh hay những khía cạnh rất đời thường của một người đàn ông.
Ông từng nghe chuyên gia sức khỏe Peter Attia chia sẻ về việc sử dụng ketone tổng hợp, thứ được ví như nhiên liệu máy bay, như một biểu tượng cho quyết tâm theo đuổi hiệu suất tối đa.
Podcaster Tim Ferriss lại nhiều lần nói về các chế độ ăn kiêng và nhịn ăn khắt khe. Ngay cả những cuộc trò chuyện tưởng chừng rất bình thường, như cách nướng một miếng bít tết trong podcast Huberman Lab, cũng xoay quanh hình ảnh nam tính hơn là câu chuyện sức khỏe.
Ông nhận ra bít tết không được nhắc đến vì lợi ích dinh dưỡng, mà bởi đó là món ăn gắn với hình ảnh đàn ông mạnh mẽ. Trong khi đó, điều từng thôi thúc ông bước vào phòng gym là trách nhiệm làm chồng, làm cha và mong muốn sống khỏe hơn cho gia đình, lại gần như vắng bóng trong những cuộc thảo luận ấy.
Ngoại lệ hiếm hoi là Bryan Johnson, doanh nhân nổi tiếng với hành trình chống lão hóa. Thế nhưng, càng theo dõi bộ phim tài liệu Don’t Die, ông càng thấy đây không phải hình mẫu mình tìm kiếm.
Trong phim, Bryan Johnson lấy huyết tương từ chính con trai với hy vọng kéo dài tuổi thọ. Hai cha con gắn kết với nhau bằng những chỉ số sức khỏe, số lượng viên thuốc phải uống và các mục tiêu chống lão hóa. Hành trình ấy tạo cảm giác một con người đang cố trở thành cỗ máy hoàn hảo hơn là tận hưởng cuộc sống.
Điều khiến ông thất vọng hơn là nhiều phương pháp được ca ngợi trong cộng đồng biohacking lại không mang đến kết quả như kỳ vọng. Việc truyền huyết tương không tạo nên phép màu. Danh sách dài các loại thực phẩm bổ sung cũng không giúp ông ngủ ngon hơn, nhiều năng lượng hơn hay hạnh phúc hơn.
Những chế độ ăn cực đoan cũng khiến ông đặt dấu hỏi. Một chế độ ăn chỉ xoay quanh thịt dễ khiến cơ thể thiếu những dưỡng chất cần thiết. Ngay cả việc nhịn ăn gián đoạn hoặc quá ám ảnh với việc ăn sạch cũng có thể khiến con người rơi vào trạng thái căng thẳng thay vì khỏe mạnh.
Sau tất cả, điều còn lại không phải cảm giác được truyền cảm hứng, mà là một khoảng trống.
Ông quyết định rời khỏi bro sphere. Không phải vì từ bỏ việc tập luyện, mà vì nhận ra sức khỏe không nên chỉ được đo bằng số kilogram trên thanh tạ, lượng protein mỗi ngày hay tuổi sinh học. Nếu mục tiêu cuối cùng chỉ là tối ưu cơ thể, rất dễ quên mất lý do ban đầu khiến con người muốn khỏe mạnh: để sống tốt hơn, yêu thương nhiều hơn và làm được nhiều điều có ý nghĩa hơn.
Có sức khỏe để sống tốt hơn
Rời khỏi thế giới của những influencer thể hình và các xu hướng biohacking, vị giảng viên bắt đầu tìm kiếm cảm hứng ở một nơi khác. Lần này, những người ông tìm đến không phải là các chuyên gia tối ưu hóa cơ thể, mà là những nghệ sĩ vẫn duy trì việc rèn luyện thể chất như một phần của cuộc sống.
Điểm chung của họ không nằm ở những thân hình hoàn hảo hay các chỉ số sức khỏe đáng ngưỡng mộ. Điều khiến họ khác biệt là cách nhìn về việc tập luyện.
Họa sĩ truyện tranh Alison Bechdel, trong cuốn The Secret to Superhuman Strength, không nói về vận động như một công cụ để xây dựng cơ bắp.
Bà kể về những mối quan hệ, những giai đoạn căng thẳng, trầm cảm và cả hành trình vượt qua chứng nghiện rượu. Với Bechdel, tập luyện là cách giúp con người cân bằng cảm xúc và tiếp tục sống tích cực.
Nhà văn Laura van den Berg tìm đến quyền Anh để đối mặt với chứng lo âu kéo dài. Những buổi tập mỗi tối không chỉ giúp bà ngủ ngon hơn mà còn mang lại nguồn năng lượng để tiếp tục viết lách và làm việc.
Nhà thơ Hanif Abdurraqib cũng kể rằng chạy bộ đã thay đổi cuộc đời mình. Việc chạy những quãng đường dài mỗi ngày giúp ông giảm căng thẳng, kiểm soát chứng trầm cảm và thậm chí đồng hành cùng bạn bè trong quá trình luyện tập marathon, dù bản thân không có ý định tham gia cuộc đua.
Một góc nhìn tương tự xuất hiện trong cuộc trò chuyện giữa Haruki Murakami và ca sĩ Harry Styles. Harry Styles chia sẻ rằng cuốn sách viết về chạy bộ của Murakami đã giúp anh từ bỏ suy nghĩ nghệ sĩ phải đánh đổi sức khỏe để sáng tạo.
Thay vào đó, anh tin rằng một cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp con người duy trì khả năng sáng tạo lâu dài.
Điều khác biệt này liệu có phải điều đàn ông tìm kiếm?
Điều đáng chú ý là những con người này hầu như không nói về việc phải nâng được bao nhiêu ký, ăn bao nhiêu gram protein hay sở hữu những chỉ số hoàn hảo.
Điều họ quan tâm là ngủ ngon hơn, cảm thấy cơ thể tràn đầy năng lượng và có đủ sức khỏe để làm những công việc mình yêu thích.
Nhìn lại hành trình của bản thân, vị giảng viên cũng nhận ra mình không còn xem sức khỏe là một cuộc cạnh tranh. Điều từng khiến ông bước vào phòng gym chưa bao giờ là mong muốn trở thành người khỏe nhất, mà chỉ đơn giản là đủ khỏe để chăm sóc gia đình và tiếp tục công việc sáng tạo.
Có lẽ đó cũng là điều còn thiếu trong nhiều hình mẫu thể chất dành cho đàn ông hiện nay.
Khi sức khỏe chỉ được nhìn qua cơ bắp, hiệu suất hay những con số, rất dễ quên rằng giá trị lớn nhất của một cơ thể khỏe mạnh không nằm ở việc đánh bại người khác, mà ở khả năng giúp mỗi người sống trọn vẹn hơn với những điều thực sự quan trọng.
Đến cuối hành trình, ông không còn tìm kiếm một người hùng cơ bắp để noi theo. Thay vào đó, ông lựa chọn lắng nghe nhiều tiếng nói khác nhau, từ những nghệ sĩ, nhà văn đến những người coi việc rèn luyện thể chất là nền tảng để sống, làm việc và yêu thương tốt hơn.
Rời khỏi bro sphere, điều ông tìm thấy không phải một phương pháp tập luyện mới, mà là một định nghĩa mới về sức khỏe. Đó không còn là mục tiêu để hơn người khác, mà là nền tảng để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
Nguồn: The New York Time
Nguồn: GenK