Trong quá khứ, laptop Windows chủ yếu là sân chơi xoay quanh Intel và AMD. Nhưng chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Apple đã kéo Arm vào thế giới laptop bằng Apple Silicon, Qualcomm bắt đầu đầu tư nghiêm túc hơn cho Windows on Arm, và giờ tới lượt Nvidia chính thức bước vào cuộc chơi với RTX Spark – nền tảng SoC mà hãng tin rằng sẽ mở ra thế hệ PC tiếp theo.
Điều đáng chú ý là Nvidia không xây dựng RTX Spark một mình. Hãng đang hợp tác với MediaTek để phát triển CPU tùy biến cho nền tảng mới. Theo Nvidia, MediaTek đóng vai trò quan trọng trong việc mang lại hiệu suất điện năng, khả năng kết nối và mức tiêu thụ điện tối ưu cho RTX Spark.
Ở một góc độ nào đó, đây cũng là dấu hiệu cho thấy hệ sinh thái Arm đang bắt đầu hình thành những liên minh đủ lớn để cạnh tranh trực diện hơn với x86 trong thế giới PC.
Tại Computex năm nay, Nvidia liên tục nhấn mạnh một ý tưởng lớn: AI sẽ dần trở thành giao diện chính của PC. Theo cách hãng mô tả, những chiếc laptop tương lai sẽ không còn chỉ chạy ứng dụng theo kiểu truyền thống, mà sẽ hoạt động như các “AI agent” có khả năng hiểu ngữ cảnh, xử lý nhiều tác vụ cùng lúc và tương tác với người dùng bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Song song với đó, Nvidia cũng tự tin khẳng định RTX Spark vẫn sẽ đủ sức chạy hầu hết mọi game AAA trên Windows – một tuyên bố khá tham vọng, đặc biệt khi nền tảng này vẫn dựa trên kiến trúc Arm thay vì x86 truyền thống.
Chúng tôi có dịp ngồi lại cùng ông Nish Neelalojanan, Giám đốc cấp cao phụ trách quản lý sản phẩm, nhóm Client Computing của Intel, để hỏi về sự xuất hiện của Nvidia trong thị trường laptop Windows. Liệu Intel có cảm thấy áp lực khi một công ty vốn thống trị AI và GPU giờ đây cũng bắt đầu nghiêm túc bước vào sân chơi CPU?
Ông Nish bắt đầu bằng đúng một câu ngắn gọn: “Only the paranoid survive – Chỉ những kẻ luôn cảnh giác mới có thể sống sót.”
Đó là câu nói nổi tiếng gắn liền với huyền thoại Intel Andy Grove, nhưng việc một lãnh đạo Intel chọn mở đầu như vậy cũng phần nào cho thấy hãng hoàn toàn không xem nhẹ Nvidia.
Trong phần trả lời của mình, ông Nish nhiều lần nhấn mạnh rằng Nvidia là một công ty “rất giỏi trong việc biến những ý tưởng lớn thành sản phẩm thực tế.”
Intel không phản ứng theo kiểu phòng thủ hay xem RTX Spark như một sản phẩm “chưa đáng lo”. Ngược lại, vị giám đốc Intel thừa nhận hai công ty hiện vẫn đang hợp tác rất chặt chẽ ở nhiều mảng khác nhau, từ CPU cho tới GPU rời.
“Chúng tôi có một roadmap hợp tác rất rộng với Nvidia.”
Nhưng cũng chính vì hiểu Nvidia mạnh đến đâu, Intel dường như càng nhìn rõ hơn những thách thức mà RTX Spark sẽ phải đối mặt khi bước chân vào thế giới Windows gaming. Và theo Intel, đó không phải là những vấn đề có thể giải quyết chỉ bằng AI mạnh hơn hay GPU tốt hơn.
“Những năm đầu tiên thực sự rất đau đớn”
Khi được hỏi điều gì khiến Intel vẫn giữ được sự tự tin trước sự xuất hiện của Nvidia trong mảng laptop gaming, ông Nish bất ngờ kéo cuộc trò chuyện quay trở lại thời điểm Intel mới bước chân vào thị trường GPU rời nhiều năm trước.
“Những năm đầu tiên thực sự rất đau đớn,” ông Nish thừa nhận. “Chúng tôi phải xử lý hàng loạt vấn đề liên quan tới compatibility, driver và rất nhiều thứ khác.”
Intel đã phải trả giá bằng rất nhiều thời gian, mồ hôi và cả những lời chỉ trích để hoàn thiện hệ thống driver, tối ưu hóa từng tựa game và xử lý hàng loạt xung đột hệ sinh thái. Từ kinh nghiệm xương máu đó, Intel tin rằng Nvidia sẽ phải trải qua một hành trình gian nan tương tự khi cố mang kiến trúc Arm thách thức thế giới Windows x86. “Khi một hãng Arm đưa CPU của họ vào gaming, họ cũng sẽ gặp những vấn đề tương tự về DRM, tương thích và tối ưu phần mềm.”
Đây có lẽ là phần thú vị nhất trong toàn bộ cuộc trò chuyện, bởi Intel gần như đang nói thẳng rằng làm chip AI hay GPU mạnh không đồng nghĩa với việc ngay lập tức làm tốt gaming PC.
Windows gaming là một hệ sinh thái cực kỳ phức tạp được xây dựng suốt hàng chục năm quanh x86. Từ anti-cheat, DRM, launcher, engine cho tới driver và middleware tối ưu game – mọi thứ đều phụ thuộc rất nhiều vào tính tương thích. Và đó chính là nơi Intel tin họ đang có lợi thế lớn hơn nhiều so với các nền tảng Arm mới bước chân vào thị trường.
Thế mạnh không thể chối cãi của x86 trước làn sóng Arm
Trong cuộc đua thế hệ mới này, Intel đang xem sự tương thích chính là pháo đài kiên cố nhất để họ thực hiện chiến dịch phản công. Vị giám đốc Intel nhấn mạnh một thực tế rằng, trong trải nghiệm gaming, “vai trò của CPU là hoàn toàn ngang hàng với GPU.” Intel cho rằng RTX Spark có thể rất hấp dẫn ở góc độ AI và hiệu suất điện năng, nhưng gaming PC là một bài toán hoàn toàn khác. Một tựa game không chỉ cần render tốt, mà còn phải hoạt động ổn định với vô số lớp phần mềm khác nằm phía dưới.
Đó cũng là lý do Intel liên tục nhấn mạnh tới “zero-day game support”, khả năng tối ưu hóa driver và hỗ trợ các tựa game mới ngay trong ngày đầu tiên ra mắt, những thứ mà hãng cho rằng mình đã phải mất rất nhiều năm mới xây dựng được.
Ở một góc độ nào đó, đây là lần hiếm hoi Intel nói khá thẳng về vấn đề lớn nhất mà Windows on Arm gaming đang đối mặt: hệ sinh thái PC hiện đại phức tạp hơn rất nhiều so với việc chỉ chạy được ứng dụng.
Cuộc trò chuyện cùng ông Nish Neelalojanan cho thấy Intel hiểu rất rõ rằng thị trường PC đang bước vào một giai đoạn chuyển mình lớn nhất trong nhiều năm qua.
Cuộc cạnh tranh giờ đây không còn chỉ là Intel vs AMD, mà đang dần trở thành màn đối đầu giữa hai triết lý khác nhau: x86 với hệ sinh thái được xây dựng suốt hàng chục năm, và Arm với tham vọng định nghĩa lại PC bằng AI cùng hiệu suất điện năng.
Nvidia với RTX Spark có thể chưa ngay lập tức thay đổi thị trường laptop Windows. Nhưng chỉ riêng việc một công ty vốn thống trị AI và GPU bắt đầu nghiêm túc bước vào sân chơi CPU cũng đã đủ để khiến toàn bộ ngành PC phải thay đổi cách suy nghĩ về tương lai của mình.
Và có lẽ cũng vì vậy mà vì sao “Chỉ những kẻ luôn cảnh giác mới có thể sống sót.”
Bởi ở thời điểm hiện tại, Intel hiểu rất rõ rằng lợi thế nhiều thập kỷ trong thế giới PC không còn là thứ có thể mặc nhiên tồn tại mãi mãi.
Nguồn: GenK